ทำไมจึงไม่มีน้ำในทะเลทราย ?

คุณเคยสงสัยไหมว่าทำไมพื้นที่บนโลกของเรา ถึงมีบางจุดแห้งแล้งมองไปไหนทางไหนก็เจอแต่ไอร้อนและพื้นที่สีน้ำตาลซึ่งเต็มไปด้วยเม็ดทรายสุดลูกหูลูกตา พื้นที่เหล่านี้จะไม่มีน้ำให้มนุษย์หรือสิ่งมีชีวิตอื่นๆได้ดื่มกินอาศัยกันเลยหรือ ?

ทำไมจึงไม่มีน้ำในทะเลทราย ? คำตอบคือ มันเป็นพื้นที่ปราศจากฝนบวกกับอุณหภูมิร้อนจัด ส่งผลให้ความชื้นในอากาศเกือบเป็นศูนย์ตลอดทั้งปี แต่อย่างไรก็ตามบ้างครั้งก็มีฝนตกลงมาบ้างเช่นกัน แต่จากอากาศร้อนจัด จึงทำให้น้ำฝนระเหยไปก่อนจะตกถึงพื้นทรายด้วยซ้ำ แต่ถ้าฝนตกหนักมาก เมื่อตกลงบนพื้นทรายแล้วน้ำก็จะไหลซึมลงไปใต้ดินกลายเป็นน้ำบาดาล เมื่อสะสมมากๆเข้าก็จะกลายเป็น Oasis ซึ่งเป็นแหล่งน้ำอุดมสมบูรณ์ตั้งอยู่กลางทะเลทรายอันแห้งแล้ง

พื้นที่บนโลกของเราร้อยละ 20 ทั้งหมดเป็นทะเลทราย โดยมักเกิดในบริเวณแห้งแล้งจัด เช่น ทางทิศตะวันตกของทวีป ซึ่งมีลมสินค้าพัดจากชายฝั่งไปสู่ทะเล , บริเวณชายฝั่งมีกระแสน้ำเย็นไหลผ่าน รวมทั้งบริเวณปลายลมของเขตภูเขาสูง สภาพภูมิประเทศเหล่านี้มักไม่มีฝนตกหรือถ้าจะมีก็น้อยมาก สาเหตุมาจากสภาพภูมิประเทศและสภาพภูมิอากาศนั่นเอง

ยกตัวอย่างเช่น ทะเลทราย Sahara ซึ่งเป็นทะเลทรายที่มีชื่อเสียงและมีอาณาเขตกว้างขวางมากที่สุดในโลก มีเนื้อที่ 9.3 ล้านตารางกิโลเมตร พูดง่ายๆคือมีความใหญ่เท่าประเทศอเมริกา ทะเลทราย Sahara ตั้งอยู่ทางตอนเหนือของทวีปแอฟริกา ทางตะวันตกติดกับมหาสมุทรแอตแลนติก อุณหภูมิในเดือนกรกฎาคม ประมาณ 32°C ส่วนอุณหภูมิในเดือนมกราคม สูงประมาณ 20 °C  มีเนินทรายสูงที่สุดในโลกขนาด 465 เมตร

ใน Sahara บางครั้งก็เกิดลมพายุที่มีชื่อเสียง เช่น ลม Sirocco หรือ Khamsin เป็นต้น ฝนจะตกไม่เกินปีละ 25 เซนติเมตรเท่านั้น อีกทั้งยังตกอย่างไม่สม่ำเสมออีกต่างหาก ลักษณะคือตกอย่างหนักและสิ้นสุดเร็ว ปริมาณน้ำฝนสามารถทำให้ลำธารเล็กๆ ตามหุบเขาในทะเลทราย กลายเป็นแม่น้ำในเวลาไม่กี่ชั่วโมงเท่านั้น

จากการนำเมล็ดพืชโบราณที่เก็บได้จากทะเลทรายแห่งนี้ ไปทำการวิเคราะห์ จึงทำให้ได้ทราบข้อมูลว่า ประมาณ 6,000-7,000 ปีก่อน อากาศใน Sahara อบอุ่นอีกทั้งยังอุดมไปด้วยต้นไม้พืชพรรณนานาชนิดมากมาย แต่พอกาลเวลาผ่านพ้นไปเป็นเวลา 2,000 ปี ก็ได้เกิดภัยแล้งอย่างรุนแรงซึ่งแล้งอยู่อย่างนี้นานถึง 400 ปี ทำให้มนุษย์ซึ่งเคยตั้งถิ่นฐานอยู่ใน Sahara ต้องพากันอพยพไปตั้งรกรากใหม่บริเวณลุ่มน้ำไนล์ ช่วงเวลา 400 ปีนี้เอง ส่งผลให้ต้นไม้ใน Sahara ล้มตาย จน กลายเป็นทะเลทรายมาจนถึงปัจจุบันนี้